Verdun in vogelvlucht

Verdun is de afgelopen jaren steeds meer in het centrum van onze belangstelling komen te staan. De komende jaren zullen steeds meer mensen, Fransen, Amerikanen, Belgen, Nederlanders, maar ook Duitsers, groepen en losse individuen, vrienden, vaders en zonen, jong en oud, Verdun en omgeving bezoeken. Om in hun verbeelding terug te gaan in de tijd.

Niet verbazingwekkend natuurlijk als je bedenkt dat daar, nu bijna honderd jaar geleden, voor honderdduizenden soldaten de wereld verging; voor vele letterlijk. Tijdens de herdenking van de ‘centenaire’ zullen velen Verdun graag ‘in het echt’ willen zien en voelen. Want dat is de beleving van talloze bezoekers. Verdun voel je, Verdun dringt haast onmerkbaar tot je binnenste door.

Enig begrip van de dramatische omvang van de slag voor Verdun krijgt men bij een bezoek aan het departement Meuse. Het voormalig slagveld heeft in de afgelopen 100 jaar niets aan betekenis ingeboet. Nog altijd voelt de serieuze bezoeker de indringende aanwezigheid van hen die hier eens leefden en vochten.

De toeristen die al consumerend de monumenten beklimmen, die denken dat hun hiërogliefen, gekerfd in steen en andere materialen, hun de onsterfelijkheid verlenen, die zonder enige geschiedkundige kennis de uithoeken van het slagveld betreden zijn niet in staat (geweest) om aan het haast heilige karakter van deze plek afbreuk te doen.

Verdun en zijn omgeving zijn ook onze geschiedenis. De dood en het lijden van tallozen heeft het landschap een beladen betekenis gegeven. Een trauma voor degenen die het overleefden. De dood voor degenen die er bleven.

Denk hier alstublieft aan als u deze plek bezoekt.

Voorbereiden

‘Voorbereiding?’ Ik hoor het u denken. Wij rijden er heen en gaan er kijken. Simpel toch? U hebt gelijk. Natuurlijk gaat u erheen en gaat u kijken. En u komt terug en snapt nauwelijks meer van de slag bij Verdun dan voor uw vertrek. Als u echt geïnteresseerd bent in de geschiedenis, dan is het aan te raden om ruim voor uw vertrek een boek te lezen over de slag voor Verdun. Hoe meer u hierover gelezen hebt, hoe meer u snapt van wat u zult zien.

De volgende vraag is welk boek u het beste kunt lezen. Ik zou u hier natuurlijk mijn eigen boek kunnen aanraden, maar er zijn boeken die speciaal geschreven zijn met het oog op een bezoek bijvoorbeeld de reisgids van Richard Heijster ‘Een bezoek aan Verdun, breuklijn der beschaving’, maar ook ‘Verdun, het slagveld en de omstreken’ van Aad Spanjaard.

Museum Le Poilu Alkmaar

De beste tip die ik geven: Breng een bezoek aan Le Poilu in Alkmaar. Peter Wories is de stichter en beheerder van dit intieme vestzakmuseum en met zijn meer dan 30 jaar ervaring dé kenner van Verdun in ons land. Zijn adviezen zijn de moeite van het opvolgen meer dan waard.

Verdun, Ville martyre de la Première Guerre Mondiale

Verdun is gelegen op een steile, west oostelijk georiënteerde heuvelrug, die tot aan de oever van de Maas reikt. Deze vooruitspringende hoogte, die boven de stroom uitkijkt, werd al in vroege tijden, naar alle waarschijnlijkheid rond  de IIIe eeuw voor Christus bewoond en werd een Gallische vesting (Verdun betekent: sterke vesting).

Dit gemakkelijk te verdedigen ‘oppidum’ werd het hart van de bovenstad en de bouwplaats van de kathedraal. In het Romeinse tijdperk kreeg de strategische ligging van de stad vooral belang vanwege zijn sleutelpositie op de weg Reims Metz. Onder Romeins beheer kende zij voorspoed en werd Verdun in zuidoostelijke richting, dit is langs de oevers in het dal, uitgebreid. Tussen de stroom en de voet van de heuvel kwam een handelscentrum tot stand, het ‘macellum’, een levensmiddelenmarkt, op de afhelling van het ‘castrum’ (thans in de Rue Mazel). Vanuit deze buurt had men tot het hogere stadsgedeelte op de rots toegang via twee steile hellingen die nu de Gros Degres en de Châtelstraat zijn.

Het is aan te raden uw bezoek te starten bij het Syndicat d’ Initiative (Maison du Tourisme) in Verdun.

Ville de Verdun

Maison du Tourisme
Place de la Nation
B.P. 232, 55100 Verdun
Téléphone. 03.29.86.14.18,
Email: info@verdun-tourisme.com,
Internet: www.verdun-tourisme.com

Bezienswaardigheden in de stad Verdun:

  1. de kathedraal
  2. het klooster
  3. het bisschoppelijk paleis
  4. de middeleeuwse wallen
  5. de crypte
  6. de citadel
  7. het stadhuis
  8. het monument voor de kinderen van Verdun
  9. Chapelle du Collège  Buvignier
  10. Porte Saint-Paul
  11. Palais de Justice
  12. Musée de la Princerie
  13. Porte Châtel
  14. Hôtel des Officiers

‘Les Champs de Bataille Rive Droite’

Mijn eerste bezoek aan het slagveld van Verdun, nu al meer dan 30 jaar geleden, herinner ik mij als de dag van gisteren. Het besef van de omvang en verwoesting van de slag om Verdun drong pas echt tot mij door na afloop van mijn bezoek.

Met enige nadruk wil ik u meegeven dat u zich in de heuvels boven Verdun op heilige grond bevindt. Het aantal vermisten op het slagveld van Verdun zal nimmer bekend worden, maar schattingen lopen uiteen van enkele tienduizenden tot 150.000 man. Velen rusten nog op een plek die u bezoekt. Voor de Fransen is deze grond daarom een nationaal kerkhof.

Dan nog een tip, feitelijk een welgemeende waarschuwing. Het opgraven en of meenemen van granaten en andere memorabilia is niet alleen uitermate gevaarlijk maar ook illegaal en strafbaar.

Rive droite

Oostelijke Maasoever

Bezienswaardigheden:

  1. Mémorial de Verdun
  2. L’ Ossuaire de Douaumont
  3. Fort de Douaumont
  4. Fort de Vaux
  5. Ouvrage de Froideterre
  6. Ouvrage de Thiaumont – Quatre Cheminées – La Poudrière
  7. Fort de Souville
  8. Tranchée des baïonettes
  9. Bois de Caures (Hazelnootbos)


 

 

‘Les Champs de Bataille Rive Gauche’

Bij gebrek aan belangrijke versterkingen op de linkeroever, spelen de gevechten zich daarna hoofdzakelijk af om hooggelegen punten, die als sleutelposities voor de toegang tot Verdun ten koste van alles dienden te worden beheerst.

Bezienswaardigheden:

  1. Le Mort-Homme
  2. Heuvel 304

‘Les Champs de Bataille des Argonnes’

Duitse aanval in de Argonnen

Duitse aanval in de Argonnen

De Argonne, een streek van beboste heuvels tussen de Champagne en de Maasvallei, is lang een grensgebied tussen Frankrijk en het Duitse Rijk geweest. Voor de Amerikaanse interventie in 1918 was de Argonne in 1914 en 1915 het toneel van gevechten die door de leemgrond bijzonder werden bemoeilijkt. Met de bedoeling de spoorweg Châlons – Verdun te bereiken, vallen de Duitsers in 1914 en 1915 steeds maar het bos van Grurie en de top van Haute Chevauchée aan. De strijd is speciaal verraderlijk omdat er een mijnenoorlog wordt gevoerd, een voor de soldaten zenuwslopende aangelegenheid.

Op 26 december 1914 wordt het bataljon van Garibaldi ingezet, een uit Italiaanse vrijwilligers bestaande eenheid. Onderluitenant Bruno Garibaldi en een van diens broers, beiden kleinkinderen van de beroemde Giuseppe Garibaldi, sneuvelen tijdens de eerste aanvallen. In het dorp La Chalade is, als eerbetoon aan deze voor Frankrijk gevallen Italianen, een monument van beeldhouwer Cappabianca opgericht.

De zwaarste bestormingen vonden in juli 1915 langs de weg van de ´Haute Chevauchée´plaats, een oude heirbaan op de heuvelrug van het Argonne-bos in richting Varennes-aux-Islettes. Daar is een gedenkteken ter ere van de soldaten uit de Argonne aangelegd. Het is het werk van architect Bollore en beeldhouwer Becker. Onder het voetstuk bevindt zich een massagraf.

Bezienswaardigheden:

3. Butte de Vauquois
4. Varennes en Argonne
5. La Haute Chevauchée
6. Der Kaisertunnel

Westelijke oever

Westelijke oever

´Le Saillant de Saint-Mihiel´

Saint-Mihiel heeft zijn naam te danken aan een oude in 709 gestichte abdij die onder de bescherming van de heilige Michael was geplaatst. In de Middeleeuwen was het een welvarende stad van lakenwevers. In de XIVe eeuw werd zij de zetel van een soeverein gerechtshof, de «Grands Jours» genaamd. De abdij nam in die tijd uitbreiding en in de XVIe eeuw heeft kardinaal Retz er in ballingschap verbleven. De prachtige gebouwen van Saint-Mihiel dateren uit de XVIIIe eeuw, de toegangspoort tot de abdijkerk echter is zuiver Romaans en doet denken aan Saint Vanne in Verdun.

Bezienswaardigheden:

7. Saint-Mihiel
8. La Voie Sacrée (RD 1916)
9. La Mairie de Souilly (hoofdkwartier van Pétain)
10. Fort de Troyon

‘La Guerre des Mines’

De 1400 meter lange rug van Éparges tussen het dorpje Combres en Éparges werd door de Duitsers al op 21 september 1914 ingenomen. De hoogte kijkt uit over de Woëvrevlakte ten oosten van de Maasoevers. Net zoals te Vauquois leggen de Duitsers er een zorgvuldig versterkte citadel aan. Twee bestormingen en ongehoorde inspanningen hadden de Fransen nodig om de hoogten te heroveren.

Bezienswaardigheid:

11. Site des Éparges

Monumenten

  • Monument Ossuaire de DouaumontPICT0006
  • Monument du Colonel Driant et B.C.P.
  • Monument du Tranchée des Baïonettes
  • Monument de la Chapelle Sainte Fine
  • Monument du Lion de Souville
  • Monument André Maginot
  • Monument Le Mort Homme
  • Monument Côte 304
  • Monument RD 1916 Voie Sacrée
  • Monument Butte de Vauquois
  • Flabas ‘camp des représailles’

MuseaMusee de VerdunMusee de Verdun

  • Mémorial de Verdun (wegens algehele renovatie dicht tot november 2015)

WandelingenHaumont-pres-Samogneux_16486_Entree-depuis-Samogneux-de-Haumont

  • Bois des Caures
  • Bois de la Caillette
  • Bois de Vaux Chapitre
  • Ravin de Bazil

Kerkhoven

  • Cimetière national Faubourg Pavé
  • Cimetière nationale GlorieuxPICT0055
  • Cimetière de Fleury-devant-Douaumont
  • Soldatenfriedhof Ville-devant-Chaumont
  • Soldatenfriedhof Consenvoye
  • Soldatenfriedhof Liny-devant-Dun
  • Soldatenfriedhof Romagne-sous-les-Côtes
  • Soldatenfriedhof Dannevoux
  • War cemetery Romagne-sous-Montfaucon

‘Villages martyr’

  • Vaux-devant-Damloup
  • Fleury-devant-Douaumont
  • Louvemont-Côte-du-PoivreDouaumont village chapelle glas in lood
  • Bezonvaux
  • Douaumont
  • Beaumont-en-Verdunois
  • Ornes
  • Haumont-près-Samogneux
  • Cumières-le-Mort-Homme